• BIST109.156
  • Altın153,298
  • Dolar3,8173
  • Euro4,5053
  • İstanbul 14 °C
  • Ankara 1 °C
  • YEMEK
  • Son Haberler
    Tüm yemek haberleri »
    • GAZETELER
    • Günün Manşetleri
    Tüm Gazete Manşetleri »

    Osmanlı'da Devşirme Sistemi-1

    Meral BİLGE

    Osmanlı tarihinde gündemi en çok meşgul eden konulardan biri de devşirmeliktir.

    Osmanlı döneminde fetihlerle beraber askeri güce olan ihtiyacı karşılamak; kapıkulu ocakları olan sipahilerle, yeniçerilerin yenilenmesi amacıyla fethedilen yerlerden - özellikle balkanlardan-  Hristiyan ailelerin genç ve yetenekli çocuklarının toplanıp üstün bir asker ya da brükrot yetiştirilmesi sistemini kısaca devşirme olarak tanımlayabiliriz.

    Peki bu çocuklar, gençler neye göre bu sistemin içerisine dahil edilmektedir? Osmanlı bu uygulamayı hangi devlet ya da devletlerden örnek almış durumda; şimdi de bunlara bir bakalım.

    Osmanlı'dan önce Roma, Bizans ve birçok İslam Devleti devşirme sistemini kullanmıştır. Osmanlı Devleti de fethettiği topraklardaki yabancı ailelerin çocuklarının beşte birini alırdı.

    Alınan çocuklar şehirden alınmazdı. Çünkü onlar kendine göre bir kişiliğe kavuşmuş ve uşaklık yapabilecek niteliklere sahip değildi. Gözü açık ve asi olabilerdi. Bu nedenle köylerden alınan çocuklar bu sistem için biçilmiş kaftandı. Devşirilen çocukların yaşları 8-18 arasındaydı. Alınan her çocuk kayıt altında tutulurdu. Devşirilen çocuklar için tutulan kayıtlarda; köyü, kazası, ana baba adı, doğum tarihiyle beraber daha sonra verileceği Türk ailesinin reisi olan sipahinin de adı yazılırdı. Bu defterler Eşgal defteriydi. Günümüzde bu defterlerden üç tane bulunmuştur.

    Devşirilen çocuklar eğitildikten sonra yeteneklerine göre ya Yeniçeri Ocağına alınır; ya da devlet işleri için Saray'a alınırdı.

    Burada bir noktaya dikkat çekmek istiyorum...

    O zamanlarda bakıldığı zaman  başka hiçbir devletin protokolü Osmanlı devleti kadar göz alıcı değildir. Çünkü Osmanlı devleti her kesimden en zeki, en güçlü çocukları eğitip en seçkinler sınıfını ortaya çıkarmıştır.

    Devşirme sistemi ile yetiştirilip bürokrat olan Rum Mehmed Paşa, Veli Mahmud Paşa, Yunus Paşa, Rüstem Paşa ve Sokullu Memet Paşa gibi sadrazamlığa dahi yükselebilinleri bu sınıfa örnek gösterebiliriz.

    Bazı kaynaklarda her ne kadar bu çocukların zorla alındığını yazsa da çoğu zorla alınmış değildir. Çünkü köylerde yaşayan çocuklar bu sistemle çok daha iyi bir hayat sürebileceklerini düşünerek devşirme sisteminin içine gönüllü olarak girmiştir.

    Günümüzde devşirme sistemi Nepal, Pakistan ve Hindistan'da devam etmektedir.  Bazı Avrupa ülkelerinde bu sistem bugün şekil değiştirerek devam etmektedir. Osmanlı devlet için, dünya için insan devşirirken; bugün bazı ülkeler bireysel burslar verip öğrenci okuturken bu yönteme şekil değiştirtmiş diyebiliriz.

    Bir sonraki yazımda devşirilen çocukların nasıl bir eğitimden geçtiği devlet içerisinde nerelerde görev aldıklarıyla ilgili daha detaylı bilgi vereceğim. 

    • Yorumlar 0
    • Facebook Yorumları 0
      Bu yazıya henüz yorum eklenmemiştir.
    Yazarın Diğer Yazıları